Carl Jung
Carl Jung Cytaty o Ciemności
Nie osiąga się oświecenia, wyobrażając sobie figury światła, ale przez uczynienie ciemności świadomą.
Różnica między „naturalnym” procesem indywidualizacji, który przebiega nieświadomie, a tym, który jest świadomie realizowany, jest ogromna. W pierwszym przypadku świadomość nigdzie nie ingeruje; koniec pozostaje tak ciemny jak początek. W drugim przypadku tyle ciemności wychodzi na jaw, że osobowość zostaje przeniknięta światłem, a świadomość zyskuje na zakresie i wglądzie. Spotkanie między świadomością a nieświadomością musi zapewnić, że światło, które świeci w ciemności, nie tylko zostanie zrozumiane przez ciemność, ale i ją zrozumie.
Wypełnianie świadomości idealnymi pojęciami jest cechą zachodniej teozofii, ale nie konfrontacja z Cieniem i światem ciemności. Nie osiąga się oświecenia, wyobrażając sobie postacie światła, lecz czyniąc ciemność świadomą. Ta druga procedura jest jednak nieprzyjemna, a zatem niepopularna.